Су жадысы
Су туралы мәдени жады
Біз су жады мен мәдениеттің, Қазақстан тарихының бір бөлігіне айналатын әңгімелерді, аңыздарды, шығармаларды және мәдени мұраның басқа да түрлерін жинаймыз.
Жоба туралы
Какие истории хранят реки и родники нашего края? Как раньше распределяли воду для полива? Какие легенды, обряды и народные знания связаны с местными водными источниками?
Ответы на эти вопросы можно найти в рассказах старожилов, семейных воспоминаниях, местных традициях, литературе и исторических источниках. Многие из этих знаний передаются устно и рискуют быть утраченными.
Проект «Су жадысы» объединяет педагогов и школьников для изучения, документирования и сохранения водного нематериального культурного наследия Казахстана.
Участники будут собирать и исследовать материалы, связанные с водой, систематизировать их и создавать цифровые материалы, которые помогут сохранить культурную память разных регионов страны.
Наша цель — сохранить знания, традиции и истории, связанные с водой, и вовлечь школьников в исследование культурного наследия своего края.
Ответы на эти вопросы можно найти в рассказах старожилов, семейных воспоминаниях, местных традициях, литературе и исторических источниках. Многие из этих знаний передаются устно и рискуют быть утраченными.
Проект «Су жадысы» объединяет педагогов и школьников для изучения, документирования и сохранения водного нематериального культурного наследия Казахстана.
Участники будут собирать и исследовать материалы, связанные с водой, систематизировать их и создавать цифровые материалы, которые помогут сохранить культурную память разных регионов страны.
Наша цель — сохранить знания, традиции и истории, связанные с водой, и вовлечь школьников в исследование культурного наследия своего края.
Этапы проекта
- Қатысушыларды тіркеу
2026 жылғы 18 қазан – 15 қарашаМұғалім-куратор 3–7 оқушыдан тұратын мектеп командасын құрып, оны конкурсқа қатысу үшін тіркейді. Команда мүшелерімен бірлесе отырып, бес номинацияның бірін таңдап, зерттеу тақырыбын алдын ала анықтайды.
География, тарих, қазақ және орыс әдебиеті пәндерінің мұғалімдеріне арналған конкурс: әр мұғалім 3–7 оқушыдан тұратын команда құрып, зерттеу жұмысына жетекшілік етеді. - Зерттеу жоспарын әзірлеу
2026 жылғы 16–29 қарашаМұғалім-куратор командамен бірлесе отырып, зерттеудің мақсаты мен міндеттерін айқындайды, зерттеу жұмысының жергілікті жерлерде қайда және қандай форматта жүргізілетінін белгілейді, материал жинау әдістерін таңдайды, әлеуетті ақпарат берушілерді анықтайды және қатысушылар арасында міндеттерді бөледі. Зерттеу жоспары конкурс талаптарына сәйкес рәсімделеді. - Зерттеуге дайындық
2026 жылғы 30 қараша – 13 желтоқсанМұғалім-куратор этнографиялық және өлкетану зерттеулерінің негіздері, сұхбат жүргізу, фото- және бейнеқұжаттама жасау, дереккөздермен жұмыс істеу және этикалық нормаларды сақтау бойынша дайындық сабақтарын ұйымдастырады. - Жергілікті жерлерде зерттеу жүргізу
2026 жылғы 14 желтоқсан – 2027 жылғы 28 ақпанМектеп командалары өз елді мекенінде: ауылда, ауданда немесе қалада зерттеу жүргізеді. Басқа жерлерге арнайы бару талап етілмейді. Қатысушылар ауызша деректерді, аңыздар мен әпсаналарды, суға қатысты салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптар туралы мәліметтерді, жергілікті білімдер мен тәжірибелерді жинайды, сұхбат жүргізіп, зерттеу нәтижелерін құжаттайды. - Жиналған материалдарды өңдеу және талдау
2027 жылғы 1–14 наурызКомандалар жиналған мәліметтерді жүйелеп, дереккөздер мен ақпарат берушілердің әңгімелерін талдайды, зерттелетін дәстүрлердің тарихи және мәдени мәнмәтінін нақтылап, қорытындылар жасайды. Мұғалім-куратор оқушылардың зерттеу жұмысына жетекшілік етеді. - Конкурс жұмысына дайындық
2027 жылғы 15 наурыз – 18 сәуірЗерттеу нәтижелері негізінде команда конкурс материалдарын дайындайды:
Зерттеу жоспары — тақырыптың, зерттеу мақсаттары мен әдістерінің, сондай-ақ дереккөздердің сипаттамасы (міндетті).
Команда таңдауы бойынша қорытынды материал: зерттеу барысын, сұхбаттарды, жиналған материалдар мен негізгі қорытындыларды қамтитын 5–7 минуттық деректі фильм және (немесе) фотосуреттер, сұхбат үзінділері, жиналған деректердің мәдени маңыздылығының сипаттамасы мен команда қорытындылары берілген иллюстрацияланған электрондық жинақ.
Команда бір немесе екі форматты да дайындай алады.
Барлық материалдар конкурс ережесінің талаптарына сәйкес рәсімделеді. - Зерттеу нәтижелерін мектепте таныстыру
2027 жылғы 19–25 сәуірКоманда өз мектебінде зерттеу нәтижелерін таныстырып, оқушылар мен мұғалімдерді жиналған материалдармен таныстырады және суға қатысты туған өлкенің мәдени мұрасы туралы баяндайды. Таныстырылымға ата-аналар мен жергілікті қоғамдастық өкілдері де шақырылуы мүмкін. - Сараптамалық бағалау және конкурс қорытындысын шығаруСараптамалық комиссия әр команданың зерттеу жоспарын, деректі фильмін және иллюстрацияланған электрондық жинағын жеті критерий бойынша бағалайды (ең жоғары ұпай — 100 балл). Конкурс қорытындылары әлеуметтік желілерде жарияланады.
Критерии оценивания конкурсных работ
Оценивается соответствие исследования теме водного нематериального культурного наследия Казахстана, его связь с выбранной номинацией, а также последовательность раскрытия заявленной темы.
Оценивается ценность собранных материалов для изучения и сохранения культурного наследия конкретной местности, выявление малоизвестных традиций, обрядов, легенд, народных знаний и практик, связанных с водой.
Оцениваются подготовка и проведение исследования, обоснованность выбора методов и источников, работа с местными жителями и другими источниками информации, а также наличие подтверждений реальной исследовательской деятельности команды.
Оцениваются полнота и точность фиксации собранных материалов, корректность указания источников, работа с интервью и историческими свидетельствами, сопоставление информации и обоснованность исследовательских выводов.
Оцениваются раскрытие темы исследования, полнота и структурированность материала, качество представления собранных материалов (интервью, фотографий, описаний), сведения об источниках и информантах в пределах полученных разрешений, логичность и понятность изложения, отражение культурной значимости исследуемого наследия, представление основных результатов и выводов команды.
Если команда подготовила оба формата, оценивается совокупность материалов. Если оба выполнены на высоком уровне и дополняют друг друга (например, сборник раскрывает то, что не вошло в фильм), это учитывается при выставлении оценки. Команда, подготовившая один сильный формат, также может получить максимальный балл.
Если команда подготовила оба формата, оценивается совокупность материалов. Если оба выполнены на высоком уровне и дополняют друг друга (например, сборник раскрывает то, что не вошло в фильм), это учитывается при выставлении оценки. Команда, подготовившая один сильный формат, также может получить максимальный балл.
Оцениваются активное участие школьников на всех этапах исследования, распределение обязанностей в команде, самостоятельность при сборе и анализе материалов, способность интерпретировать полученные результаты и формулировать обоснованные выводы.
При оценивании преимущество отдаётся содержательной ценности, достоверности и исследовательской значимости материалов, а не технической сложности видеомонтажа или художественного оформления.
Особое внимание уделяется выявлению малоизвестных местных традиций, документированию свидетельств носителей культурного наследия и самостоятельному участию школьников в исследовании.
Работы, не содержащие подтверждений проведения полевого исследования, могут быть отклонены экспертной комиссией.
Особое внимание уделяется выявлению малоизвестных местных традиций, документированию свидетельств носителей культурного наследия и самостоятельному участию школьников в исследовании.
Работы, не содержащие подтверждений проведения полевого исследования, могут быть отклонены экспертной комиссией.
Что мы собираем
Легенды
Сказки
Истории и предания
Стихотворения
Романы
Эпосы
Песни
Мелодии
Другие формы культурного наследия
Конкурсный отбор учителей-кураторов
Направления
География
История
Казахская литература
Русская литература